Obliczanie składki zdrowotnej w 2026 roku odbywa się na analogicznych zasadach jak w roku ubiegłym, czyli zależy przede wszystkim od formy opodatkowania.
W przypadku działalności gospodarczej opodatkowanej na zasadach ogólnych (według skali i liniowo) składki zdrowotne naliczane są od dochodu. Przedsiębiorcy rozliczający podatek dochodowy według skali płacą składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 9% dochodu, natomiast osoby podlegające podatkowi liniowemu - 4,9% dochodu. Liniowcy mają dodatkowo prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów lub odliczenia od dochodu zapłaconych składek zdrowotnych - do wysokości limitu, który w 2026 roku wynosi 14.100 zł (12.900 zł w 2025 r.).
Minimalna podstawa składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób opodatkowanych na zasadach ogólnych równa jest kwocie minimalnego wynagrodzenia (4.806 zł od 1 stycznia 2026 r.), w związku z czym minimalna składka zdrowotna wyniesie 432,54 zł (9% podstawy). Nowa kwota minimalnego wynagrodzenia będzie stanowiła najniższą podstawę dopiero dla składek należnych za luty 2026 r. i będzie obowiązywała aż do stycznia 2027 r. Natomiast przy rozliczeniu za miesiąc styczeń 2026 r. minimalna składka zdrowotna pozostaje na dotychczasowym poziomie, czyli 314,96 zł. Wzrost minimalnej składki zdrowotnej za luty br. wyniesie tutaj aż 117,58 zł (+37,3%), co spowodowane jest tym, że w ubiegłym roku (i w styczniu 2026 r.) minimalna podstawa odpowiadała 75% wynagrodzenia minimalnego, a teraz będzie mu równa.
W przypadku przedsiębiorców stosujących ryczałt od przychodów ewidencjonowanych składka wynosi 9% i jest naliczana od podstawy zależnej od przychodów. I tak, począwszy od rozliczenia za styczeń 2026 r.:
- jeśli przychody z działalności gospodarczej w danym roku nie przekraczają 60 tys. zł, to podstawa wynosi 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Zgodnie z opublikowanym ogłoszeniem przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2025 r. wyniosło 9.228,64 zł, a zatem podstawa w tym przedziale przychodów wynosi 5.537,18 zł, a składka zdrowotna 498,35 zł miesięcznie (9% podstawy);
- jeśli roczne przychody są wyższe od 60 tys. zł i nie przekraczają 300 tys. zł, to podstawa wynosi 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa powyżej, czyli 9.228,64 zł. Składka zdrowotna wynosi wówczas 830,58 zł;
- dla rocznych przychodów przekraczających 300 tys. zł podstawa wynosi 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa powyżej, co daje kwotę 16.611,55 zł. Składka zdrowotna wynosi wówczas 1.495,04 zł.
Dodatkowo, ryczałtowcy są uprawnieni do odliczenia od podstawy opodatkowania (przychodu) 50% zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne - bez limitu kwotowego.
W przypadku karty podatkowej podstawę wymiaru składki stanowi kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązująca na dzień 1 stycznia 2026 r., czyli 4.806 zł, zatem składka zdrowotna wyniesie 432,54 zł (9% podstawy). Składka w tej wysokości obowiązywała będzie w okresie styczeń-grudzień 2026 r. Dodać należy, że przedsiębiorcy rozliczający się według karty podatkowej mogą odliczyć od podatku 19% zapłaconych składek.
|